St.-Amands: een historische figuur.
St.-Amands komt niet uit de nevelen van vroegere tijden tot ons. Hij is niet uitgevonden en omkleed met vrome verhalen.Wij kennen hem o.a. door drie algemeen erkende getuigenissen..1 Zijn geestelijk testament door hem gedicteerd aan een priester Baudemund. 2. Een brief van paus Martinus I in 649 toen hij bisschop was in Maasstricht.
3. Een getuigenis van Jonas van Bobio, gezel van een Ierse monnik, Columbanus die Europa opnieuw tot christelijk leven wilde brengen ten tijde van paus Gregorius de Grote.
Amandus was een tijdgenoot (584-675) van Mohammed..en werd 90 jaar!
Wij kunnen zijn leven samenvatten in één zin: Amandus moet een sterke mens geweest zijn met een steeds duidelijker roeping waardoor hij tot vandaag aan ons inspiratie kan bieden.

Zijn leven in grote lijnen
1. Wij weten dat Amandus geboren is rond 584 in een gezin van vrije mensen. Tot 7 jaar wordt hij thuis opgevoed met het evangelie en leert hij lezen en schrijven.
2. Dan gaat hij naar een abdijschool op het eiland d'Yeu en keert op 15 jaar niet naar huis terug. Hij gaat naar Tours waar de heilige Martinus begraven ligt..
3. Hij gaat later als kluizenaar leven in de buurt van Bourges
4. Hij reist naar Rome- wat hij driemaal zal doen- om te vragen waar hij moet evangeliseren. Hij is dan wellicht 40 jaar.
5. Zijn missiegebied wordt Vlaanderen. Gent en Antwerpen worden bezocht. Maar de bevolking is vijandig! Blijkbaar is hij tweetalig. Misschien zou hij in ons land vandaag een goede inspirator kunnen zijn.
6. Als hij moe is en tot rust wil komen, trekt hij zich terug in de abdij van Elnon, het huidige St.-Amand -les- Eaux, waar hij begraven is. Deze abdij ligt op de breuklijn tusen de Franse en Germaanse culturen , even ten zuiden van Doornik en boven Kamerijk-Cambrai : het bisdom waartoe later ook Geel zal behoren. Zo is deze kerk in 1532 door de bisschop van Kamerijk gewijd nadat ze 40 jaar eerder was afgebrand.

Belangrijke stappen in zijn leven.
Ten tijde van Amandus is het Romeinse rijk en wat erop volgde uiteen gevallen in vele rijken en komingdommen. Het is een verschrikkelijke tijd van twisten en oorlogen tussen de zogezegde 'groten' der aarde van die dagen.
Amandus was een vrijman d.w.z. geen aanhorige, maar een man van aanzien voorbestemd tot dienst in de administratie van het rijk..Hij weigert dit te doen. Komt daardoor in conflict met zijn vader en trekt zich terug in Tours, het bedevaartsoord van St.-Martinus. Hij wordt priester gewijd..
Ondertussen is het land leeggebleod door de vele oorlogen en conflicten.  In 614 besluiten Pepijn de Eerste en anderen Clotaire II te erkennen als koning. Men wil de eenheid van het land bewaren.. In Parijs wordt een kerkelijk concilie gehouden om mee de vrede en de orde te herstellen ook binnen de kerk.

Ondertussen gaat Amandus zijn eigen weg en vraagt zich af op welke wijze hij best Christus kan navolgen en beminnen; Hij trekt zich terug in de eenzaamheid als kluizenaar. Het is een hoog ideaal, maar een hard bestaan.
In 629, hij is de 40 voorbij, weet hij niet meer hoe het verder moet. Zijn geestelijk raadsman is gestorven en Amandus twijfelt.. Hij weet niet meer aan wie hij zich moet toevertrouwen. Daarom gaat hij op bdevaart naar Rome. Zijn eerste reis!  Hij wil zijn inspiratie terug vinden bij de apostel Petrus. Daarom wil hij de nacht doorbrengen in de crypte bij het graf van Petrus. Maar de bewakers van de basiliek  ontdekken hem en gooien hem aan de deur. Hij brengt zijn nacht buiten door en Sint-Pieter verschijnt hem. Dit visoen maakt zijn zending duidelijk en de paus vraagt zich in te zetten voor de evangelisatie van het noorden van Gallië...

PS. Tot hier het eerste deel van het leven van St.-Amands. Het tweede deel komt binnen enkele weken op deze website.

PS 2 Wat ik u vertelde kwam uit een conferentie over 'St.-Amands ..' gehouden op 02-02-02 in Saint-Amand-Les-Eaux
door Jean Heuclin, dekaan van de faculteit der letteren aan de K. U. van Rijsel!

Jan Mertens